Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Zamknij

Zadaniem Prokuratury jest strzeżenie praworządności oraz czuwanie nad ściganiem przestępstw

Jesteś tutaj: Strona główna Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawach polskich Newsletter z dnia: 2012-06-28 | Europejski Trybunał Praw Człowieka

Newsletter z dnia: 2012-06-28 | Europejski Trybunał Praw Człowieka

Najnowsze orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach polskich

W dniu 26 czerwca 2012 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał jeden wyrok w sprawie przeciwko Polsce - Ciesielczyk przeciwko Polsce (skarga nr 12484/05).

Skarżący Marek Ciesielczyk, będący lokalnym politykiem, stanął pod zarzutem popełnienia szeregu przestępstw pomówienia stacji telewizyjnej S. Tar TV Małopolska Telewizja Kablowa oraz jej dwóch dziennikarzy, których oskarżył między innymi o brak obiektywizmu, manipulację oraz współpracę z innymi, lokalnymi, politykami. W 2004 roku, w postępowaniu zainicjowanym prywatnym aktem oskarżenia, został on skazany przez Sąd Rejonowy w Tarnowie na karę grzywny. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2004 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie zmienił wyrok sądu I instancji, uniewinnił skarżącego w odniesieniu do części zarzutów, uznając, iż dopuścił się on jedynie dwukrotnego pomówienia jednego z dziennikarzy. Jednocześnie Sąd II instancji warunkowo umorzył postępowanie w sprawie.

W skardze do Trybunału Marek Ciesielczyk, powołując się na art. 10 Konwencji, zakwestionował powyższe rozstrzygnięcia jako naruszające gwarantowaną mu cytowanym postanowieniem swobodę wypowiedzi.

Oceniając niniejszą skargę Trybunał zwrócił uwagę, że w sprawie tej doszło do ingerencji w swobodę wypowiedzi skarżącego, przy czym ingerencja ta była zarówno przewidziana przez prawo, jak i proporcjonalna do celu, dla realizacji którego została przedsięwzięta (w tym konkretnym przypadku była to konieczność ochrony dobrego imienia pomówionego dziennikarza). Trybunał odniósł się w tym kontekście przede wszystkim do poczynionych przez sądy krajowe ustaleń, z których wynikało, że krytyka, której dopuścił się skarżący, nawet jeżeli potraktować ją jako opinię, pozbawiona była wymaganych w takiej sytuacji podstaw faktycznych. Trybunał podkreślił dalej, że dla oceny zasadności ingerencji władz krajowych w prawa i wolności wynikające z Konwencji, istotnym jest sposób rozpoznania przez nie sprawy na poziomie krajowym, przede wszystkim uwzględnienie standardów wynikających z orzecznictwa Trybunału. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie ocenił pod tym względem jako szczegółowe. Trybunał zwrócił także uwagę na poczynione przez Sąd Okręgowy w Tarnowie wnioski, który analizował użyte pod adresem pomówionego dziennikarza wyrażenia „współpraca” oraz „manipulacja” w kontekście panującego w Polsce przed rokiem 1989 reżimu totalitarnego. W ocenie sądu pomówienie o tego rodzaju zachowania było szczególnie dotkliwe dla osoby wykonującej zawód dziennikarza, gdyż ewentualna prawdziwość takich twierdzeń byłaby w przypadku tego zawodu nie do zaakceptowania. Jednocześnie Trybunał uznał, że tak warunkowe umorzenie postępowania, jak i fakt, iż postępowanie w sprawie tej zostało wszczęte w rezultacie wniesienia prywatnego aktu oskarżenia, uwzględniają właściwą równowagę wynikającą z konieczności zapewnienia skarżącemu swobody wypowiedzi przy jednoczesnej potrzebie ochrony reputacji pomówionego dziennikarza.

Reasumując, Trybunał ocenił ingerencję w swobodę wypowiedzi skarżącego za zgodną z celami i postanowieniami Konwencji i nie stwierdził jej naruszenia.

Orzeczenie jest obecnie dostępne w języku angielskim w bazie orzeczniczej Trybunału (www.echr.coe), planowane jest jego przetłumaczenie i opublikowanie na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Planowane orzeczenia Trybunału

Na dzień 3 oraz 5 lipca 2012 roku Trybunał zaplanował wydanie trzech orzeczeń w sprawach przeciwko Polsce: Lewandowski przeciwko Polsce (skarga nr 66484/09), Siwiec przeciwko Polsce (skarga nr 28095/08) oraz Szubert przeciwko Polsce (skarga nr 22183/06).

Skarżący Mariusz Lewandowski wystąpił o udzielenie mu przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, zaś w zażaleniu na postanowienie nie uwzględniające jego wniosku użył obraźliwego słownictwa w stosunku do sędziego, który podjął rzeczoną decyzję. W rezultacie, wobec skarżącego zastosowano środek w postaci umieszczenia na okres 28 dni w celi izolacyjnej. W skardze do Trybunału skarżący, powołując się na prawo do rzetelnego procesu sądowego, a także swobodę wypowiedzi, kwestionuje zastosowanie wobec niego wspomnianego środka.

Skarżący Witold Siwiec, powołując się na prawo do rzetelnego procesu sądowego, kwestionuje sposób prowadzenia postępowania cywilnego, zainicjowanego pozwem wniesionym przeciw swojej żonie w związku z przejęciem przez nią sklepu obuwniczego, który prowadzili razem do momentu aresztowania skarżącego w 2004 roku. Skarżący zarzuca w szczególności, że w ramach przeprowadzonego postępowania, sądy krajowe nie udzieliły mu pozwolenia na uczestnictwo w rozprawie, a także odmówiły przesłuchania zawnioskowanych przez niego świadków.

Z kolei skarżący Szubert, powołując się na prawo do rzetelnego procesu sądowego, zarzuca, że wyznaczony w sprawie adwokat z urzędu odmówił wniesienia w jego sprawie kasacji.

Konferencja dotycząca przyszłości Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

W dniach 18-20 kwietnia 2012 roku w Brighton odbyła się Konferencja Wysokiego Szczebla dotycząca przyszłości Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, organizowana z inicjatywy brytyjskiej prezydencji Komitetu Ministrów Rady Europy. Na Konferencji przyjęto tzw. deklarację z Brighton, stanowiącą dokument o charakterze politycznym, wskazujący dalsze kierunki reformy Trybunału, konieczne w celu rozwiązania problemu zwiększenia efektywności w zakresie jego funkcjonowania.

Z ważniejszych postanowień przyjętych w deklaracji wskazać należy na zobowiązanie państw stron Konwencji do skuteczniejszej implementacji Konwencji na szczeblu krajowym: stworzenie, w przypadku, gdy tego jeszcze nie uczyniły, niezależnej krajowej instytucji zajmującej się ochroną praw człowieka; wdrożenie konkretnych rozwiązań mających na celu zapewnienie, by polityka i ustawodawstwo krajowe były zgodne z postanowieniami Konwencji; wprowadzenie, w razie potrzeby, nowych krajowych środków prawnych dotyczących zarzucanych naruszeń Konwencji; wprowadzenie możliwości powoływania się przez strony w toku postępowań na standardy wynikające z Konwencji i orzecznictwa Trybunału, jak również – ich uwzględniania przez sądy w toku prowadzonych postępowań, jak i w treści wydawanych orzeczeń. W odniesieniu do wzajemnego oddziaływania pomiędzy Trybunałem a władzami krajowymi, deklaracja akcentuje w sposób szczególny istnienie po stronie państw marginesu swobody oceny co do sposobu stosowania i implementacji Konwencji, jak również subsydiarny charakter systemu konwencyjnego w procesie ochrony praw człowieka.

W zakresie prawa do skargi indywidualnej, zwrócono uwagę na konieczność ścisłego stosowania przez Trybunał kryterium terminu do wniesienia skargi, jak również na celowość uznawania skarg za niedopuszczalne w sytuacji, gdy skarga dotyczy zarzutu, który został w sposób należyty rozpatrzony przez sąd krajowy, stosujący postanowienia Konwencji, w sposób zgodny z utrwalonym orzecznictwem Trybunału.

Trybunał, w porozumieniu z państwami i społeczeństwem obywatelskim, ma ponadto rozważyć celowość wprowadzenia kilku nowych rozwiązań o charakterze proceduralnym (m.in. możliwość składania skarg przez internet, udostępnianie stronom decyzji i wyroków krótko przed ich publicznym ogłoszeniem). Celem jaki deklaracja stawia przed Trybunałem jest osiągnięcie stanu, w którym podjęcie decyzji co do komunikacji skargi następowałoby w ciągu roku od jej wpływu, a zakończenie sprawy wyrokiem – w ciągu dwóch lat od komunikacji. Ewaluacja skuteczności podjętych działań winna zostać przeprowadzona przez Komitet Ministrów i Trybunał do 2015 roku.

Więcej informacji na temat Konferencji znajduje się na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl).

Standardy w zakresie ochrony praw człowieka

Na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości zamieszczono w ostatnim czasie opracowane przez Departament Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka standardy Trybunału dotyczące prawa osób osadzonych do zawarcia związku małżeńskiego, pozytywnych obowiązków państwa w odniesieniu do swobody wyznania osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych, obowiązku kryminalizacji i przeprowadzenia skutecznego postępowania wyjaśniającego okoliczności popełnienia przestępstwa stanowiącego poważne naruszenie praw człowieka, a także przemocy domowej.

Drukuj informację - otwarcie w nowym oknie